Seizoenschecklist: Kelder voorbereiden op regenachtige maanden
Controleer je drainage en grondwaterstand
Een kelder die water vasthoudt, is een ramp voor je huis. Je wilt niet dat je keldermuren constant klam aanvoelen. Begin met een visuele inspectie van de buitenkant. Kijk naar de afvoerpijpen en de grond rondom de fundering. De bodem moet minimaal 30 centimeter aflopen van de muur. Als je water ziet blijven staan na een bui, is dat een direct alarm. Grondwater kan onder druk staan en via de kleinste scheur naar binnen glippen. Maak de goot rondom je huis schoon. Verwijder bladeren, modder en ander vuil dat de afvoer blokkeert. Een verstopte goot leidt bijna altijd tot vochtproblemen in de kelder.- Controleer de buitenmuur op barsten en kitnaden
- Test de werking van de regenpijp met een emmer water
- Zorg dat de grond minstens 30 cm afloopt van de fundering
- Overweeg een waterkerende folie bij grondwateroverlast
Inspecteer de muren en vloer op vocht
Je kelder is de fundering van je huis. Als de muren vocht opnemen, zet het metselwerk uit en barst het bij vorst. Kijk naar de hoeken en de plinten; daar zie je als eerste aanslag of schimmel. Een donkere waas op de muur is vaak het begin van grotere problemen. Droog de muren nooit zomaar af zonder de oorzaak te vinden. Een vochtmeter is een goede investering. Kosten zijn ongeveer €30 tot €50. Meten is weten; vermoedens zijn vaak duur. Vocht trekt door capillaire werking omhoog in de stenen. Dit heet optrekkend vocht. Een vochtwerende coating aan de binnenzijde kan helpen, maar los eerst de drainage op. Zonder goede afwatering blijft het water terugkomen.- Gebruik een vochtmeter om de percentages te checken (boven 15% is zorgelijk)
- Zoek naar witte of zwarte aanslag (zouten of schimmels)
- Controleer de voegen op losse delen
- Meet de luchtvochtigheid; deze mag in een kelder niet boven de 60% komen
Regel de ventilatie en luchtvochtigheid
Stilstaande lucht is de vijand van elke kelder. Zonder ventilatie stijgt de relatieve vochtigheid snel naar 80% of meer. Schimmels groeien dan als wilde brand in de donkere hoeken. Een simpele ventilatierooster helpt, maar is vaak niet genoeg in de Nederlandse herfst. Een luchtontvochtiger is in veel gevallen de beste oplossing. Kies een toestel met een capaciteit die past bij je kubieke meters. Een te kleine ontvochtiger draait overuren en verbruikt alleen maar stroom zonder resultaat. Voor een kelder van 30 vierkante meter met een plafondhoogte van 2 meter (60 m3) heb je een ontvochtiger nodig die minimaal 15 liter per 24 uur verwerkt. In de praktijk is 20 liter veiliger voor vochtige periodes. Let op het energielabel; je wilt geen energievreter.- Open ramen alleen als het buiten droger is dan binnen
- Installeer een mechanische ventilator als je geen ramen hebt
- Gebruik een hygrometer om de luchtvochtigheid te monitoren
- Zet de ontvochtiger aan zodra de vochtigheid boven 60% stijgt
Opslag en isolatie: bescherm je spullen
Veel mensen gebruiken de kelder als opslag voor boeken, wijn of archief. Vocht vernietigt deze spullen langzaam maar zeker. Cardboard dozen trekken vocht als een spons. Plastic opbergboxen zijn een betere keuze voor de koude, vochtige ruimte. Isolatie is tricky in een kelder. Vochtige isolatieplaten verliezen hun werking en worden een broedplaats voor schimmel. Als je de buitenmuren wilt isoleren, moet je dat waterdicht doen. Binnen isolatie is vaak veiliger, mits je een dampremmende laag gebruikt. Denk aan de temperatuur. Een kelder is vaak koud, maar je wilt geen warmtebronnen plaatsen die de luchtvochtigheid opdrijven. Een elektrische radiator zonder ontvochtigingsfunctie is een slecht idee voor de opslagruimte.- Vervang kartonnen dozen door plastic kratten met deksel
- Gebruik silicaatkorrels in kleine opbergkasten (kost ongeveer €5 per zak)
- Isoleer met EPS-platen of pur-schuim, maar altijd met folie ertegen
- Zet meubels niet direct tegen de muur; laat 5 cm speling over
Check de waterleidingen en afvoer
Een lekkage aan de waterleiding in de kelder kun je vaak pas zien als het te laat is. Controleer de leidingen op condens. In een koude kelder condenseert warm water snel. Dit druipt van de leidingen en zorgt voor vochtplekken op de grond. Wikkel isolatieslangen om de leidingen. Dit voorkomt condensatie en bespaart energie. Deze slangen zijn verkrijgbaar bij elke bouwmarkt voor een paar euro. Een goedkope oplossing met groot effect. De afvoerput in de kelder verdient aandacht. Vuil en zand hopen zich op en kunnen de boel verstoppen. Maak deze regelmatig schoon. Als je een oude kelder hebt, controleer dan of de put nog waterdicht is.- Controleer koppelingen en kranen op druppels
- Isoleer warmwaterleidingen met schuimrubberen buizen
- Maak de afvoerput schoon met een hogedrukspuit (pas op voor beschadigingen)
- Installeer een terugslagklep als je last hebt van rioolwater
Veiligheid en noodmaatregelen
Een kelder kan een gevaarlijke plek worden bij hevige regenval. Water dat via de ventilatieroosters naar binnen stroomt, zorgt voor slipgevaar. Zorg dat je een goede waterdichte drempel plaatst bij de toegang. Een simpele aluminium strip kan al helpen. Elektriciteit en water gaan niet samen. Controleer de stoppenkast. Als de kelder vochtig is, moeten de groepen die de kelder van stroom voorzien, zijn uitgerust met een aardlekschakelaar. Dit voorkomt levensgevaarlijke situaties. Een noodpomp is een overweging waard als je in een gebied woont met hoog grondwater. Een dompelpomp met een vlotter schakelt automatisch in bij wateroverlast. Kosten liggen tussen de €50 en €150, afhankelijk van de capaciteit.- Test de aardlekschakelaar maandelijks (druk op de testknop)
- Plaats een drempel of schot bij de deur
- Zorg voor een zaklamp of werklamp met IP65-waardering (stof- en waterdicht)
- Bewaar geen chemicaliën op de grond; zet ze op een plank
Wanneer je een professional moet inschakelen
Soms zijn de problemen te groot voor een doe-het-zelf aanpak. Als je muren constant nat zijn en zoutuitslag vertonen, is er sprake van optrekkend vocht dat dieper zit. Een specialist moet dan injecteren of een drainage aanleggen. Dit kost tussen de €1000 en €3000, afhankelijk van de grootte. Schimmel die meer dan een vierkante meter beslaat, is een gezondheidsrisico. Je kunt het zelf verwijderen met chloor, maar als het in de constructie zit, is professionele sanering nodig. Inademen van schimmelsporen is schadelijk voor je luchtwegen. Een kelderdichting van buitenaf is de meest effectieve, maar ook duurste oplossing. Het graven rondom het huis is intensief. Als je kelder regelmatig onder water loopt, is dit de enige manier om het definitief op te lossen.- Schakel een vochtexpert in als je twijfelt over de oorzaak
- Vraag offertes aan bij minimaal drie gespecialiseerde bedrijven
- Check of de aannemer garantie geeft op het werk
- Vraag naar referenties van eerdere projecten
Een luchtontvochtiger vervangt geen medisch advies. Raadpleeg altijd je arts bij ernstige klachten.